أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

69

قانون ( فارسى )

بخش تاج بر سر نهاده‌اى از مفصل ديگرش جدا نمىشود ، حتى اگر سر به سوى جلو يا عقب حركت كند با مهره دوم بمنزله يك استخوان مىگردد و اگر سر بدون كجروى به طرف راست و چپ حركت كند مهره اول و دوم بمنزله يك استخوان مىشود « 93 » . اين بود آنچه درباره مهره‌هاى گردن و اختصاصات آنها دانستيم . فصل نهم - مهره‌هاى قفس سينه « 94 » مهره‌هاى قفس سينه ( پشت ) مهره‌هائى هستند كه دنده‌ها به آنها پيوسته‌اند و اندام‌هاى تنفس را در بر گرفته‌اند . تعداد مهره‌هاى قفس سينه ( پشت ) دوازده عدد است كه يازده مهره از آنها واجد لبه و بال‌ها ( زائده‌هاى شوكى و عرضى ) و مهره دوازدهم فاقد بال ( زائده عرضى ) است . لبه ( زائده‌هاى شوكى ) اين مهره‌ها برابر نيستند ، هر مهره‌اى كه بعد از اندام برآمده‌تر مىآيد ( در مجاورت اندامى اصلى است ) بزرگتر و قوىتر است . بال‌هاى مهره‌هاى قفس سينه ( پشت ) سخت‌تر از بال‌هاى ديگر هستند ، زيرا اين بال‌ها به دنده‌ها پيوسته‌اند . در بين اين مهره‌هاى قفس سينه ( پشت ) لبه‌هاى هفت مهره بالائى بزرگتر و بال‌هاى آنها قويتر از بقيه است تا بتوانند قلب را بنحو مطلوبترى حفاظت كنند . هرجا ستبرى اين مهره‌هاى سينه ( پشت ) از بين مىرود ، زوائد برآمده مفصلى آنها كوتاهتر و پهن‌تر مىگردد . در زائده‌هاى مفصلى بالاگراى مهره هشتم گودىهائى وجود دارد و در زوائد پائين‌گراى آن خميدگىهايى هست كه در گوديهاى نامبرده فرورفته‌اند و جاى گرفته‌اند . لبه‌هاى مهره هشتم به طرف پائين تمايل دارند . لبه‌هاى مهره دهم برآمده و راس آن‌ها گنبد مانند است و زوائد مفصلى آن‌ها در هر دو طرف گودى وجود دارد و در آن‌ها چيزى جايگير نيست ، ليكن آن زوائد از بالا و پائين درهم داخل مىشوند . در مهره نهم برجستگى در طرف بالا و فرورفتگى در طرف پائين است و لبه‌هاى اين مهره به سوى بالا كشيده مىشوند . فوائد همه آنها را بعدا بيان مىكنيم .

--> ( 93 ) - نسخه انگليسى : در حركات سر ، مهره اول و دوم در حكم يك مهره عمل مىكنند ، بدين معنى كه اگر سر به طرف جلو يا عقب حركت كند مهره اول و دوم مانند يك مهره به يك‌سو حركت مىكنند ، و همينطور اگر سر بدون حركت گردن ، به طرف راست يا چپ حركت كند اين دو مهره مانند يك مهره عمل مىكنند . نسخه عربى : صارت الاولى و النانيه كعظم واحد . ( 94 ) - اين مهره‌ها در نامگذارى P . N . A . بنام مهره‌هاى قفس سينه و در ترجمه كتب فرانسوى به فارسى بنام مهره‌هاى پشت معروفند . در ترجمه اين مبحث همه جا كلمه پشت را در بين الهلالين مىآوريم .